Pisaliśmy już o komisjach pojednawczych, dziś o sądach pracy. Bo- wiem. w myśl niedawno wprowadzonych przepisów pracownik może skierować swoje roszczenia pod adresem zakładu pracy także bezpośrednio do sądu, z pominięciem komisji pojednawczej Wszelkimi sporami z zakresu prawa pracy zajmują się sądy pracy Pierwszą instancją są sądy, które zostały wyodrębnione jako jednostki organizacyjne sądów rejonowych. W drugiej instancji są to sądy pracy i ubezpieczeń społecznych stanowiące jednostki organizacyjne sądów wojewódzkich. Natomiast sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygane są tylko w jednej instancji - tzn. w sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Jakie sprawy rozstrzygają sądy pracy?. Zajmują się wszelkimi roszczeniami: - ze stosunku pracy, - z innych stosunków prawnych, do których stosuje się przepisy prawa pracy. - o odszkodowanie - na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Nie rozpatrują sporów dotyczących: - ustanawiania nowych warunków pracy i płacy. - stosowania norm pracy, - mieszkań funkcyjnych i pomieszczeń w hotelach robotniczych. Do sądów pracy i ubezpieczeń społecznych należą odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących: - ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego. - emerytur i rent. - świadczeń z funduszu alimentacyjnego, - innych świadczeń w sprawach należących do ZUS, - świadczeń przyznawanych przez Biura Rent Zagranicznych: np. decyzji dotyczących przeliczenia na walutę polską i wypłat świadczeń przyznanych przez zagraniczne instytucje, a także przeliczenia na walutę obcą i wypłat za granicę świadczeń przyznanych przez polskie organy rentowe (ZUS). - ustalenia istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia lub wymiaru składek z tego tytułu. Przywrócono istniejącą tzw. skargę na milczenie organu. Warunkiem odwołania jest bezczynność instytucji polegająca na nie wydaniu w terminie do dwóch miesięcy decyzji w sprawie zgłoszonego roszczenia. Milczenie takie ma dla wnioskodawcy ten skutek, co decyzja odmowna. Odwołania od decyzji organów ZUS w podanych sprawach wnosi się na piśmie do oddziału, który wydał decyzję - w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji. ZUS może uznać odwołanie za słuszne i uchylić zaskarżoną decyzję, wówczas sprawa jest zakończona Jeśli natomiast ZUS nie skorzysta z tego uprawnienia przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu za pośrednictwem rady nadzorczej oddziału. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych i pierwszej, i drugiej instancji rozpatrują sprawy w składzie: jednego sędziego zawodowego i dwóch ławników. Pracownik może - na swój wniosek - mieć adwokata i wówczas nie opłaca go. W imieniu pracownika i ubezpieczonego może też występować pełnomocnik: małżonek. rodzeństwo, rodzice, przedstawiciel związku zawodowego itp.